Noże z głownią stałą firmy Joker
Funkcjonująca na rynku od 1984r. hiszpańska firma Joker z miejscowości Albacete kojarzona jest głównie z tradycyjnymi nożami myśliwskimi w przystępnej cenie, jednak jej oferta jest znacznie szersza a poszczególne linie produktów dość mocno zróżnicowane. Mam nadzieję, iż poniższy przegląd ułatwi Państwu zorientowanie się w strukturze oferty i dokonanie właściwego wyboru.
Jedną z cech charakterystycznych noży firmy Joker jest produkcja oparta w znacznej mierze na ręcznym montażu i wykończeniu przez wykwalifikowanych rzemieślników. W praktyce może to oznaczać drobne różnice między poszczególnymi egzemplarzami a także niewielkie błędy w wykończeniu, jednak w zdecydowanej większości przypadków nie ma to żadnego wpływy na funkcjonalność. Oczywiście najbardziej krytyczny moment produkcji każdego noża, jakim jest hartowanie głowni, został zautomatyzowany, praktycznie nie pozostawiając miejsca na ludzki błąd. Stal stosowana do produkcji noży Joker to najczęściej stal nierdzewna 440A, hartowana do twardości około 57HRC. Najważniejsze zalety tej stali to bardzo wysoka odporność na korozję, dobra udarność i łatwość ostrzenia. W tańszych nożach tej firmy można się spotkać ze stalą 420J2, charakteryzująca się jeszcze większą odpornością na korozję i łatwością ostrzenia, ale też odczuwalnie gorszym trzymaniem ostrości. Niejako wizytówką firmy Joker są piękne, zazwyczaj naturalne materiały używane do produkcji rękojeści. Są to: drewno dębowe, oliwne, różane i inne, bardziej egzotyczne gatunki drzew, poroże jelenia, róg bawoli, laminat żywiczno-płócienny Micarta, a także stabilizowana sklejka o dużej wytrzymałości nazwana przez producenta Stamina. Modele o przeznaczeniu wojskowym, turystycznym oraz część scyzoryków posiada rękojeści z wytrzymałych tworzyw na bazie nylonu. Jelce oraz głowice rękojeści wykonywane są z mosiądzu lub stali nierdzewnej, z tych samych materiałów wykonuje się też nity mocujące elementy noży Joker. Pochwy i futerały producent wykonuje z wysokiej jakości skóry a także z wytrzymałej tkaniny nylonowej zbliżonej do materiału Cordura.
Najbardziej wyspecjalizowaną grupą noży myśliwskich w ofercie producenta są noże z wyciętym na grzbiecie głowni hakiem, który ułatwia sprawianie upolowanej zwierzyny. Są to min. modele CO12, CY12, CO05 i CO65 charakteryzujące się klasyczną konstrukcją oraz modele CC11, CP11 z chwytem poprzecznym, jak w nożach typu push-dager. Prócz wspomnianego haka, w wymienionych modelach zwraca uwagę bardzo mocna krzywizna brzucha ostrza, co jest oczywistą zaletą podczas skórowania, ogranicza jednak zdolności penetracyjne sztychu. Wariantem noża przeznaczonego do skórowania, lecz bez haka na grzbiecie, jest m.in. model CR22. Wśród noży myśliwskich Joker znajdziemy też nieco bardziej uniwersalne konstrukcje, które sprawdzą się nie tylko na polowaniu, ale też jako typowe, poręczne noże turystyczne a nawet survivalowe. Najbardziej charakterystycznym reprezentantem tej grupy jest model CG18 oraz jego odmiany CP18 i CC18, różniące się materiałem, z którego wykonano okładziny rękojeści.
Szlif płaski pełny zapewniający bardzo dobre właściwości tnące, profil clip-point łączący zalety krzywizny brzucha z ostrym sztychem oraz ergonomiczna rękojeść to najważniejsze zalety tej linii. Inne zbliżone pod względem możliwych zastosowań noże Joker to m.in. modele CY14, CO14, CM16, CE06 i CO25.
W swej ofercie Joker posiada też ciekawy wybór tej myśliwskiej broni białej, pierwotnie przeznaczonej do skłuwania rannej zwierzyny, dziś już pełniącej głównie funkcje kolekcjonerskie i honorowe. Jak widać na powyższej ilustracji są to konstrukcje o długich, stosunkowo wąskich głowniach, przypominających karabinowe bagnety z I wojny światowej. Oczywiście rękojeści nie mają nic wspólnego z militarną stylistyką. Producent wykonuje je z poroża i innych szlachetnych materiałów naturalnych, nie odbiegają więc specjalnie od rękojeści opisanych wcześniej noży. Wszystkie kordelasy posiadają w komplecie estetycznie wykonane pochwy z naturalnej skóry.
Produkty dedykowane pracownikom służb mundurowych to raczej marginalna część oferty firmy Joker, są to jednak zarazem jedne z najsensowniejszych noży tego producenta. Pierwszy z nich, model CF00, to sztylet z obustronnym jelcem i głownią długości 155 mm pokrytą czarną powłoką antyodblaskową. Drugi, model CF02 to uniwersalny nóż z głownią stałą o długości 115 mm, przypominający koncepcją amerykańskie noże taktyczne Benchmade Nimravus oraz Ka-Bar Impact. W nożu tym również zastosowano czarną powłokę antyrefleksyjną.
Zarówno sztylet jak i nóż posiadają rękojeść typu full-tang (trzpień pełnej szerokości i długości) z przynitowanymi okładzinami z wytrzymałego tworzywa nylonowego o antypoślizgowej fakturze. Pochwy wykonano z nylonowej tkaniny. Oba typy noży wojskowych występują też w wersji z jasną głownią. Sztylet bez czarnej powłoki to model CF01 natomiast analogiczny nóż oznaczono CF03. Prócz tego warto wspomnieć, iż nóż CF02/03 ma też swój niemal identyczny odpowiednik w „cywilnej” linii noży Joker z 5 typami okładzin rękojeści do wyboru oraz skórzaną pochwą. Są to modele CC19, CP19, CO19, CR19 oraz CM19.
W ofercie firmy Joker znajdziemy też spory wybór noży do rzucania. Są to zarówno noże funkcjonalnie nie odbiegające od małego sztyletu z głownią stałą jak i wyspecjalizowane rzutki, które trudno byłoby zastosować w roli narzędzia tnącego. Do pierwszej grupy możemy zaliczyć model LL62, do drugie modele rzutki oznaczone LL60, LL61, LL63.
Dość trudną do jednoznacznego zakwalifikowania grupą produktów omawianego producenta są noże z głownią stałą o ewidentnie bojowych korzeniach lecz utrzymane w myśliwskiej stylistyce. Charakterystycznym przykładem są noże Joker typu Boot Knife reprezentowane przez modele CA67 i CO67.
Są to defacto krótkie sztylety przeznaczone do skrytego noszenia, dobre do kłucia, lecz o słabych właściwościach tnących, bardziej więc zainteresują osobę poszukującą narzędzia do samoobrony niż turystę czy myśliwego. Swoistą ciekawostką są modele CO37 (głownia 170 mm) oraz CR38 (głownia 145 mm), do złudzenia przypominające niemieckie noże okopowe z I wojny światowej, zwane Nahkampfmesser, czyli do walki bliskiego kontaktu.
Bardziej uniwersalne, poręczniejsze i lepiej tnące od bagnetów, były chętnie kupowane przez żołnierzy, a w późniejszym okresie także produkowane na zamówienie niemieckiej armii. Dla myśliwego mogą być one nieco za duże, w dodatku nie mają zbyt wydatnego brzucha ostrza, a duży stalowy jelec może przeszkadzać przy sprawianiu zwierzyny. Sprawdzą się za to jako ogólnoużytkowy nóż harcerski bądź turystyczny, zwłaszcza jeśli lubimy połączenie naturalnych materiałów z militarnym rodowodem. Innym przykładem podobnej filozofii projektu są jeszcze większe i bardziej masywne modele CC01, CR01 CC36 oraz potężny sztylet CR00 o szerokiej, 270 mm głowni.
Trudno określić adresata tych produktów, być może kupią je kolekcjonerzy broni białej, fascynaci walki nożem, a także ci, którzy lubią mieć przy sobie bardzo duże ostrza, nawet kosztem braku poręczności i znacznej masy. W ofercie Joker’a znajdują się też niedrogie noże ze stali 420J2, nawiązujące stylistyką do sprzętu, w jaki zwykle wyposażani są komandosi bądź awanturnicy w tanich filmach sensacyjnych. Mam tu na myśli modele DF34, DF37 oraz ich odmiany. Jest to oferta skierowana głównie do młodzieży, nie wykluczone jednak, iż przypadną też gustu osobom starszym.
Kończą ten pobieżny przegląd stałych ostrzy firmy Joker nie wypada zapomnieć o gustownych toporkach utrzymanych w myśliwskiej stylistyce. Są to modele HC00, HO00 i HRO różniące się jedynie materiałem okładzin rękojeści. Wszystkie toporki wykonano z jednego kawałka stali 420J2 z estetycznym grawerunkiem jelenia na obuchu. Rękojeści typu nożowego zapewniają wygodny, pewny chwyt.
Toporki Joker z pewnością sprawdzą się jako praktyczne narzędzie do ćwiartowania tuszy, mogą też jednak pełnić funkcję dekoracyjną, np. wisząc nad kominkiem w domku myśliwskim bądź leśniczówce. Tak czy inaczej z pewnością nadają się na gustowny prezent dla każdego myśliwego.
Oferta Joker jest naprawdę ciekawa i każdy powinien znaleźć coś dla siebie. Noże są solidne i starannie wykonane a większość projektów cechuje się wysoką funkcjonalnością w zadaniach, do jakich zostały przeznaczone. Moim faworytem jest nóż CG18 i „cywilne” wersje noża CF02 - szczerze polecam! Oczywiście nie są to produkty z najwyższej półki, zwłaszcza w odniesieniu do zastosowanej stali, ale dzięki temu udało się zachować przystępną cenę. Zresztą wielu użytkowników bardziej ceni naturalne, kojarzone z myślistwem materiały i wyważony, klimatyczny design niż najnowsze osiągnięcia metalurgii w dziedzinie węglików spiekanych. Prócz tego stal 440A nie sprawia trudności w ostrzeniu, a nie każdy udaje się do lasu z zestawem diamentowych osełek. Joker to dobre noże na każdą kieszeń, nie mniej, nie więcej, i jeśli tak do nich podejść, z pewność się nie zawiedziemy!
Bartosz Brycki